Լինում ա չի լինում մի վաճառական։

Սրան ունենում ա մի կնիկ։ Սրանք շատ հարուստ են լինում ու շատ էլ սիրով են ապրում։

Ամա, օրվա մի օրը էս վաճառականը, որ էլի իրա գործերով ուրիշ քաղաք ա գնում, ետ ա գալի տուն՝ իմանում ա, որ կնիկը սիրեկան ա պահել։

—Իմ կնիկը էդ բանը չի անի,— ասում ա,— Լինելու բան չի։ Էստեղ չար լիզու ա խառը։

Համա էլ ու՜ր։ Պապս կասեր՝ աչքի տեսածը հաստատ ա, քանց ականջի լսածը։ Իրա աչքովը տեսնում ա, որ կնիկը սիրեկան ունի։

Դե, ինքը անունով, պատվով մարդ, ո՞նց դիմանար։ Կնկանը դուրս ա անում տանից։

Անց ա կենում մի առ ժամանակ, էս վաճառականը տեսնում ա, որ տունը՝ առանց տանտիրուհու՝ տուն չի։ Ամեն բանի համն ու լազաթը կորել ա։ Ի՞նչ անի։ Մեկ պսակվողն ա փոշման, մեկ՝ չպսակվողը։ Համ էլ ասված ա՝ մենակությունը

Էլել է, չի էլել՝ մի պառավ։ Այս պառավը մի որդի է ունենում մինուճար։ Տղան երբ որ մեծանում է՝ լսում է, որ աշխարհումս շատ երկյուղալի բաներ կան, որոնցից պետք է հեռու մնալ։ Ասում է.

― Ա՛խ, ինչպե՜ս կցանկանայի, որ մեկ տեսնեի, թե ի՛նչ բան է երկյուղը։

Պառավը շատ տեղ է տանում տղային, շատերի մոտ աշակերտության տալիս, որ մեկ արհեստ սովորի, բայց նա ոչ մեկի մոտ չի մնում և ասում է մորը.

― Ես ուզում եմ տեսնել, թե ի՛նչ բան է երկյուղը․ եթե այդպիսի արհեստավոր կա՝ ինձ տուր նրա մոտ, ես այնտեղ կկենամ։

― Որդի՛, երկյուղը ո՛չ արհեստ է, ո՛չ արհեստավոր,― ասում է մայրը,― այդ բանը ամեն մարդու սրտում էլ կա. եթե դու ոչ մի բանից չես վախենում, ուրեմն՝ քո

Երկու մկնիկ են լինում, Գլորմլորն ու Շուռումուռը, և մի աքլոր` Ձայնեղ կոկորդը: Մկնիկները միայն մի բան գիտեն` երգել-պարել ու վազվզել, իսկ աքլորը ծեգը ծեգին վեր էր կենում, ամենքին արթնացնում և անմիջապես գործի կպչում:

Մի անգամ բակն ավլելիս Ձայնեղ կոկորդը ցորենի մի հատիկ է գտնում:

-Գլորմլո՜ր, Շուռումու՜ռ,- կանչում է աքլորը,- տեսեք ինչ եմ գտել:

Մկնիկները վազելով գալիս են.

-Երանի թե կալսած լիներ...

-Ուրեմն ո՞վ է կալսելու,- հարցնում է աքլորը:

-Ես` չէ,- հետ է քաշվում Գլորմլորը:

-Ես էլ չէ,- վրա է բերում Շուռումուռը:

-Ես կկալսեմ,- ասում է աքլորը և իսկույն գործի անցնում:

Իսկ մկնիկներն իրենց համար անհոգ խաղում են:

Աքլորը հասկը կալսում է և նորից մկնիկներին

Խիտ անտառում կողք-կողքի երկու սկյուռ են ապրելիս լինում, երկուսն էլ փափկամազիկ, երկուսն էլ լավիկ ու ժիր, բայց արի ու տես, որ բոլորովին տարբեր բնավորություն են ունենում: Սկյուռներից մեկը օրնիբուն աշխատում է, կաղին, ընկույզ և սունկ է հավաքում, բերում իր փչակը, ձմռան պաշար պատրաստում: Մյուսն իր համար անհոգ ապրում է, առավոտից իրիկուն արածն այն է լինում, որ ծառից ծառ է ոստոստում, թռչնակներին իրենց բներում վախեցնում կամ էլ անգործ նստում է մի ճյուղի և անտառով մեկ սուլում: Ուտել է ուզում` հոգ չէ, ամառ է,- անտառը լիքը բարիք. կաղին, ընկույզ, ելունդ, արմտիք, մի քիչ սրանից, մի քիչ նրանից, և կշտանում է, հետո նորից ուրախ, անհոգ ոստոստում: Այդպես է նա անցկացնում ողջ ամառը:

Մյուս սկյուռը, որը աշխատասեր է լինում, խելացի, ամռան ընթացքում իր փչակը լցնում է ամեն տեսակի բարիքներով, որ ձմռանը քաղցաց չմնա: Փչակի հատակը ծածկում է մամուռով, փետուրով ու չոր տերևներով, որ տաք լինի ու փափուկ: Սրա փչակը նույնիսկ

Մի պառավ մարդ ու կին են լինում: Այն օրին են հասնում, որ տանը մի կտոր հաց անգամ չեն ունենում: Մի օր ծերուկն ասում է.

-Այ պառավ, մի բոքոն թխիր, էլի:

-Ինչո՞վ թխեմ, որ ալյուր չունենք:

-Հրեն գնա ամանի տակը քերիր, մի բոքոնի ալյուր դուրս կգա:

Պառավը մարդուն լսում է, գնում ալրամանի տակ եղած ալյուրը քերում է, հավաքում, վառարանը վառում է, խմոր հունցում, մի կլորիկ բոքոնիկ թխում, դնում պատուհանի գոգին, որ սառչի: Բոքոնիկն այդպես մնում է, մնում, մեկ էլ պատուհանից գլորվում-ընկնում է դռան շեմին, այստեղից` բակ, բակից` փողոց և մի ճամփա բռնած` գլորվելով գնում: Գնում է, գնում,

Շահ-Աբասի ժամանակ հեռու աշխարհից դերվիշի հագուստով մի մարդ է գալիս Սպահան քաղաքը։ Քաղաքի ընդարձակ հրապարակի մեջ այդ դերվիշը մի մեծ շրջան է քաշում փայտով, ինքն էլ կշտին նստում լուռ ու մունջ։ Անցուդարձ անողները նայում են և զարմանալով հարցնում, թե՝ դու ո՞վ ես, այս ի՞նչ բան է, որ դու քաշել ես. արդյոք մի թալիսման չէ՞ սա, և մեզ համար բարի՞, թե՞ չար թալիսման է:  Դերվիշը բնավ չի խոսում։ Ամբողջ քաղաքը վարանման մեջ է ընկնում, թե՝ սա ի՞նչ կնշանակե արդյոք։ Վերջը իմաց են տալիս Շահ-Աբասին, թե՝ այսպիսի մի դերվիշ է եկել...

Շահ-Աբասը իր գիտնականներից մեկին ուղարկում է, որ տեսնե ի՞նչ բան է, ի՞նչ է դերվիշի ուզածը, ինչո՞ւ է ժողովրդին սարսափի մեջ գցել։

Գիտնականը գնում է և ասում դերվիշին. — Ո՛վ մարդ, ես հասկանում եմ քո միտքը։ Քո շրջանը նշանակում է երկինք։ Դատարկ է մեջը։ Այդ նշանակում է, որ դու ուզում ես երկինքը կապել, որ ոչ մի ամպ չլինի այնտեղ, որ է՛լ անձրև չգա, սով ընկնի մեր աշխարհքը։ Գիտե՛մ, գիտե՛մ, որ դու կարող ես այդ բոլորն անել, բայց խղճա՛ մեզ,

Այլ հոդվածներ …