Հոդվածի առաջին մասը կարող եք կարդալ այստեղ։

Ներկայացնում է Գալուստ Գյուլբենկյանի անվան N:190 ավագ դպրոցի հոգեբան Ասյա Անտոնյանը:

 

Ընդհանրապես, դեռահասի հետ շփման դեպքում չի կարելի

․ Անուշադրության մատնել նրան

Երբ երեխան գալիս է որևէ հարց քննարկելու, աշխատե՛ք ամեն ինչ մի կողմ դնել և ուշադիր լսել։ Դա շատ լավ հնարավորություն է՝ ցույց տալու, որ դուք նրա կողքին եք։ Հարցեր տվեք ու փորձեք ավելին իմանալ նրա մասին, օգնեք նրան  տարանջատել առաջնայինը երկրորդականից։

․ Շատ քննադատել

Մի քանի անգամ քննադատելուց հետո կտեսնեք, որ նա արդեն չի գալիս և չի պատմում ոչինչ։ Որոշակիորեն կկորցնեք երեխայի հետ կապը։ Պարզապես հարցերով բերեք նրան, որ երեխան ինքը հասկանա իր ճիշտ չլինելը։  

․ Բացասական պիտակավորումներ տալ

Օրինակ՝ ասել, որ նա չի կարող անել տվյալ բանը։ Փոխարենը կարելի է ասել՝ «քեզ մոտ շատ լավ է ստացվում», «դու շատ բարի ես»։ Հարկավոր է վերհանել երեխայի ռեսուրսներն ու հնարավորություն տալ նրան կյանքի կոչել նորը։ Ծնողի խնդիրը ցույց տալն է։

․ Ասել երեխային՝ «արել եմ քեզ համար», «զրկվել եմ քո պատճառով» կամ «չեմ բաժանվել հանուն քեզ»  

Սա երեխայի մոտ կարող է ձևավորել մեղքի ուժեղ զգացում, որ  մայրիկը կամ հայրիկն իր պատճառով լուրջ զոհաբերությունների է գնացել։ Սա վատ երևույթ է և բացասաբար է անդրադառնում փոխհարաբերությունների, երեխայի անձնային հատկանիշների ձևավորման, հատկապես ինքնագնահատականի վրա։

․ Չլինել հետևողական սեփական պահանջների նկատմամբ

Ցանկալի է, որ այդ պահանջները լինեն երեխային համապատասխան, իրատեսական, բայց դրանք հետևողականորեն պահվեն։ Երեխան զգա, որ իրեն ասվածը շարունակում  է մնալ կարևոր ծնողի համար։ Պետք չէ, որ ծնողն ընտրի մի պահանջ, որը երեխան ի վիճակի չէ կատարել, ապա հետ կանգնի։    

 

Փոխարենը․

 

Հարկավոր է գնալ դաստիարակության «ոճային» փոփոխության

Ծնողն իր խոսքը պետք է փոխանցի երեխային հանգիստ տոնով, պատմողական, ընկերական, քննարկման ձևով։  Կան ծնողներ, որոնց մոտ այդ փոփոխությանը գնալը դժվար է ստացվում կամ ընդհանրապես չի ստացվում։ Դա հարկավոր է շտկել, քանի որ հակառակ դեպքում դեռահասից կստանան բուռն արձագանք, կկորի երեխայի վստահությունը ծնողի նկատմամբ։  

 Անհրաժեշտ է զարգանալ և պահել ծնողական հեղինակությունը

 Զարգացում ասվածը ենթադրում է նոր ոլորտներ ուսումնասիրել, կարդալ, գիտելիքների պաշարն ավելացնել, քննարկումներ անցկացնել երեխայի հետ։  Ծնողը պետք է իր վրա ուշադրություն դարձնի, ժամանակ հատկացնի իր հանգստի և ընկերական շփման համար։ Սա պետք է, որ երեխան հասկանա՝ ընտանիքում բոլոր ռեսուրսները միշտ իր վրա չեն կենտրոնացվելու և չդառնա եսասեր։ Շատ կարևոր է նաև, որ ծնողը ցույց տա երեխային՝ ինչպես է հաղթահարում խոչընդոտներ, խնդիրներ ունենալով հանդերձ կարողանում ադեկվատ և կայուն մնալ։

Մեծահասակը հանդիմանելու ընթացքում պետք է աշխատի շեշտը դնել քայլերի վերլուծության, պատճառահետևանքային կապն ընդգծելու վրա, հարցնի՝ ինչու է երեխան այդ քայլին գնացել ու սպասի պատասխանին։ Դա կբերի ծնողի հեղինակության բարձրացմանը։  Շատ ծնողներ հարց են հնչեցնում, իրենք էլ պատասխանում են, և երեխան հնարավորություն չի ունենում ներկայացնել իր բացատրությունը։   

․ Ընդունել երեխային առանց վերապահումների

Երեխան պետք է զգա, որ ծնողն իր հետ է, հետաքրքրված է իր խնդիրներով և ուզում է ձեռք մեկնել։ Պետք է զգա նրա սերը, գրկախառնությունները։  Չմոռանանք, որ ջերմ գրկախառնության ընթացքում առաջանում է օքսիտոցին հորմոնը, որը հեռացնում է սթրեսը։      

 

Հեղինակ՝ Լուիզա Աբրահամյան

Հիշում եք, չէ՞, որ ընկերներ Գևն ու Արսը որոշել են տանից օգտակար լինել իրենց հասակակիցներին։ Նրանք շարունակում են վարել իրենց անձնական խորագիրը՝ «Ինչո՞վ զբաղվենք այսօր»։

«Երկուսով» հոգեբանական մասնագիտացված կենտրոնի ղեկավար, հոգեբան Անուշ Ալեքսանյանը ներկայացնում է, թե պատերազմի օրերինինչպես պետք է իրեն դրսևորի ուսուցիչը աշակերտների հետ հաղորդակցվելիս։

Ա. Նավասարդյանի անվան հ. 196 հիմնական դպրոցի փոխտնօրեն Ռուզաննա Ստեփանյանն իր ֆեյսբուքյան էջում ներկայացրել է հեռավար ուսուցման մի քանի օնլայն հարթակ, որոնք այս օրերին, երբ կորոնավիրուսի պատճառով կրթական հաստատությունները դադարեցրել են աշխատանքը, կարող են օգտակար լինել ուսուցիչներին։

Այլ հոդվածներ …