Մինչև 3-4 տարեկան երեխան հստակ չի տարանջատում իրականությունը երևակայությունից, ուստի նաև չի ըմբռնում  թե ինչ է նշանակում սուտ կամ ճիշտ խոսել:

Եթե մինչև 3-4 տարեկան երեխան ստում է, դրա պատճառը կարող է լինել

  • Վառ երևակայությունը- այս տարիքում երեխաները կարծում են, որ ճիշտ է այն ամենը, ինչին իրենք հավատում են: Հաճախ երեխաներն իրենց կատարածի մեղքը բարդում են իրենց երևակայական ընկերների վրա: Երևակայական ընկերները վկայում են երեխայի վառ երևակայության մասին: Նման պարագայում ծնողը պարզապես պետք է երեխային բացաըրի, որ փոքրիկի երևակայական ընկերները իրավասու չեն կատարել այն, ինչ արել են:
  • Մոռացկոտությունը-երբ երեխան ասում է, որ, օրինակ, պատի վրա գրիչով ինքը չի գրել, նա կարող է և չստել: Պարզապես երեխան մոռացել է իր այդ արարքի մասին, կամ էլ զղջում է իր արածի համար ու ուզում է իրեն հավատացնել, որ նման բան չի արել:
  • «Անմեղ հրեշտակ» ձևանալը- Ծնողները սովորաբար հավատացած են, որ իրենց երեխան վատ բան անել չի կարող:  Դրան հավատում է նաև երեխան: Ու երբ նա վատ բան է անում, նա նախընտրում է իր այդ արարքը չնկատել:

Արդեն դպրոցական հասակում երեխան կարող է ստել` վախենալով պատժվելու հեռանկարից: Որքան խիստ է սպասվող պատիժը, այնքան ավելի

Ինչպե՞ս ճիշտ խրախուսել, գովել երեխային` այս հարցը շատ կարևոր է, քանի որ խրախուսանքը, գովասանքը կարող է ունենալ ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական ազդեցություն:

Հոգեբանների կարծիքով` գովասանքը վնասակար է, եթե

1. Երեխային գովաբանում են այն բանի համար, ինչը նրան տրված է ի ծնե, կամ երբ տվյալ բանն անելու համար նրանից ջանք չի պահանջվում: Գովասանքը միայն բնատուր ունակության համար երեխային ոչինչ չի տա նրա հետագա կայացման համար, փոխարենը կարող է վնասել կրկնվելու դեպքում:

Առանց հիմքի գովասանքը գործում է թմրադեղերի նման. երեխան սովորում է դրան ու սպասում ծնողներից գովասանքի:

 

Նրա գիտակցությունում ձևավորվում է, որ ինքը գերազանցություն ունի այլոց նկատմամբ: Իսկ եթե նա չի սովորում իր ունակությունները գործի դնել և զարգացնել, դա նաև խանգարում է որպես անձ նրա կայացմանը: Էգոցենտրիզմը երեխային կկենտրոնացնի միայն իր վրա և նա անընդհատ կսպասի հիացմունք և գովասանք իր անձի նկատմամբ: Դրանց դադարեցումը կբերի

21-ամյա Գոհարի որդին դեռևս 1 տարեկան է, սակայն շատ կամակոր է: Մայրը պատմում է, որ որդու ամեն մի ցանկություն ստիպված է կատարել, այլապես որդին սկսում է հոնգուր-հոնգուր լացել, մինչև իր պահանջը ծնողները կկատարեն: «Ոչ այն է` ծեծեմ երեխային, ոչ էլ պահանջները կատարեմ: Բայց խիղճս չի տանում տեսնել, թե ինչպես է երեխան ժամերով լացում»,-ասում է մայրը՝ չիմանալով, թե ինչպես կարելի է հաղթահարել որդու կամակորությունները:

Գովազդ