Հաճախ մեծահասակներն իրենց համոզում են, որ մահվան գաղափարը երեխաների ըմբռնումից վեր է։   Հաճախ մտածում ենք, որ երեխաները փոքր են նման խնդրի հետ առնչվելու համար կամ մտածում ենք, որ պետք է նրանց խնայել տառապանքից և բացասական զգացմունքներից կամ չենք ցանկանում նրանց ճնշել մեր ապրումներով։

«Խելո՛ք նստիր, աչքերդ փակի՛ր ու քնի՛ր, թե չե հիմա կախարդը կգա, գայլը կգա»: Շատ ենք  նման բան լսել: Փոքրիկը դեռևս չգիտի, թե ով է կախարդը կամ նույնիսկ գայլ էլ մի կարգին չի տեսել: Սակայն մեծերն այնպես են արտաբերում այդ բառերը, որ երեխան ակամա սկսում է վախենալ դրանցից, աշխատում է չաղմկել, վախենում է սենյակից սենյակ գնալ կամ դռան հետևը նայել: Եվ որքան մեծերը, երբեմն նույնիսկ հասակակիցները` մեծերի նմանակությամբ, խորհրդավոր են արտաբերում այդ բառերը, այնքան վախն ավելի խորն է լինում:

«Ես ու ամուսինս բաժանված ենք: Ամուսնալուծության ողջ գործընթացն ուղեկցվել է տհաճ խոսակցություններով,  վեճերով, ընդհուպ` ֆիզիկական բռնությամբ: Ամեն օր վեճ էր, աղմուկ, նախկին ամուսինս անգամ երեխաների ներկայությամբ մի քանի անգամ ինձ ծեծի է ենթարկել: Հետո սկսվեց դատական գործընթացը: Վերջապես ամուսնալուծվեցինք: Թվում էր` այսքանով ամեն ինչ վերջացավ, բայց միայն սկսվեց, քանի որ դրանից մոտ մեկ ամիս հետո աղջիկս տարօրինակ վարք ձեռք բերեց, հևոցներ ունի»,- պատմում է 33-ամյա Աստղիկը:

 

Գեղարքունիքը սոցիալական առումով ամենախոցելի մարզերից է:  Դրա մասին փաստել է նաեւ Հայաստանի վարչապետը Գավառում` կառավարության արտագնա նիստում: Բացի դրանից, սոցհարցումները ցույց են տալիս, որ քաղաքացիների և բնակչության համար առաջնայինը գործազրկության խնդիրն է, ինչի հետևանքով էլ մարզի գյուղերի յուրաքանչյուր հինգերորդ տան տղամարդը զբաղվում է արտագնա աշխատանքով:

 

Ամերիկյան գիտնականները պարզել են, որ վաղ տարիքում պասիվ ծխելը ավելի վնասակար է աղջիկների համար, քան տղաների: Հետազոտությունն իրականացրել է Ցինցինատի համալսարանի գիտական խումբը` Կելլի Բրանստի (Kelly Brunst) ղեկավարությամբ:

Տարիքային վախերի շարքում առանձնացնում են նաև 3-5 տարեկան երեխաների վախերը։ Այս տարիքում երեխաները հուզականորեն հարստանում են, հստակ արտահայտվում է հասկացված լինելու և այլ մարդկանց հետ մտերմության կարիքը։ Երեխայի մոտ ձևավորվում է «մենք»-ը, որի տակ երեխան հասկանում է առաջին հերթին իրեն և ծնողներին, այնուհետև՝ իրեն և հասկակիցներին։ Զարգանում է երևակայությունը, որ հետ նաև երևակայական վախերը։

Երեխաները շատ զգայուն են դառնում ծնողների ուշադրության նկատմամբ, ոչ բավարար ուշադրության դրսևորումը նրանց մոտ առաջացնում է տրամադրության անկայունություն, անհանգստություն, քմահաճություններ /ըստ մասնագետների  ուշադրություն գրավելու համար/։ Մասնագետները նշում են նաև, որ այդ պատճառով՝ այսինքն ուշադրություն գրավելու համար երեխաները կարող են չգիտակցված  ձևով օգտագործել նաև վախերը, որոնք առաջանում են քնից առաջ։

 

Բայց սրանից զատ այս տարիքում առաջանում է վախերի եռյակ՝ վախ մենակությունից, մթությունից և փակ

Այլ հոդվածներ …

Գովազդ