Աղվեսն ու այծը

բանաստեղծություններ

Հենց որ եկավ գիժ մարտը,

Այծը գնաց իր արտը,

Մեկ էլ եկավ մի աղվես.

«Ինչ ես անում քեզ ու քեզ,

Եկ միասին վար անենք,

Արտը ցանենք ու հնձենք»:

Հենց որ եկավ գիժ մարտը,

Այծը գնաց իր արտը,

Մեկ էլ եկավ մի աղվես.

«Ինչ ես անում քեզ ու քեզ,

Եկ միասին վար անենք,

Արտը ցանենք ու հնձենք»:

«Լավ ես ասում, այ աղվես,

Գործը ձեռաց կանենք կես»:

Այսպես աղվեսն ու այծը

Որոշեցին այդ հարցը,

Դարձան ընկեր ու ախպեր,

Գործին կպան անհամբեր:

Հասավ ամռան ճիշտ կեսը,

Այծն ու ճարպիկ աղվեսը

Սկսեցին գերանդով

Արտը հնձել եռանդով,

Այնպես շոգ էր, այնպես տաք,

Հողն էր այրվում ոտքի տակ:

«Աղվես եղբայր,- այծն ասաց, արտի կեսը չհնձած,-

Գնա ջուր բեր աղբյուրից,

Սիրտս վառվեց ծարավից»:

«Աչքիս վրա, խնամի,

Գնամ-բերեմ ես հիմի»,

Ասաց աղվեսն ու գնաց

Դատարկ կուժը ուսն առած:

Գնաց աղվեսն ուշացավ,

Օրը անցավ, ճաշ դարձավ,

Գործի սովոր այծն արտում

Ոնց էր իրեն կտրատում.

«Ով է տեսել էսպես գործ,

Հո երեխա չէ անփորձ,

Մի պուտ ջրի համար  մարդ

Կթողնի հունձն անավարտ»:

Ճարը կտրած խեղճ այծը

Մենակ կալսեց հնձածը:

Անցավ-գնաց հինգ-վեց օր,

Ծարավ թողեց սիրտն ախպոր,

Մեկ էլ հեռվում կուժն առած

Ճարպիկ աղվեսն երևաց:

Եկավ-կանգնեց կալի մոտ,

Օրն էր պայծառ, առավոտ,

Գցեց կուժը ջրով լի.

«Վռազ բանը կտրվի»:

Այս որ տեսավ խեղճ այծը,

Ասաց. «Սա± է իմ վարձը,

Մի պուտ ջրի համար մարդ,

Գնա կորչի մի շաբաթ»:

«Տեղն է, ասա, այ ախպեր,

Գնամ ընկնեմ դաշտ ու լեռ,

Ջուր բերեմ քեզ... Չէ, մարդ չես,

Թե չէ խոսքից կամաչես»:

Երբ որ սարի վերևը

Շողաց կարմիր արևը,

Ելավ աղվեսն իր գործին,

Այսպես ասաց մայր այծին.

«Քո աչքովը դու տեսար`

Ով չափչփեց դաշտ ու սար,

Դրա համար ախպոր պես

Ցորենը ինձ, հարդը քեզ»:

«Աստված ունե±ս,- այծն ասաց

Շատ զայրացած, սրտնեղած,-

Ո±վ էր հնձողն էս արտը,

Եվ ո±ւմ մնա չոր հարդը»:

«Կուզես երդվեմ... իմ հորով,

Թող հաց չուտեմ կուշտ փորով»:

«Լավ,- հաշտվեց մայր այծը,-

Թող լինի քո ասածը»:

Երբ երեկոն կապուտակ

Աշխարհն առավ թևի տակ,

Ելավ այծը` աներկյուղ

Ճամփա ընկավ դեպի գյուղ,

Գնաց տեսավ շանը մեծ,

Գլխով անցածը պատմեց,

Վերջն էլխնդրեց շանը նա,

Որ օջախում թաք կենա:

Շունն էլ` «Թե հոգ մի անի,

Ախպերդ ամեն ինչ կանի,

Թող աղվեսը գա գյուղը,

Քթից հանեմ ես մուխը»:

Առավոտյան մութ-լուսին,

Այծը ասաց աղվեսին.

«Դե շուտ երդվիր, այ աղվես,

Որ ցորենը մնա քեզ»:

Աղվեսն իսկույն վեր թռավ,

Թաթն օջախին դեմ արավ.

«Ով դու աստված, ճիշտ դատիր,

Ինձ փորձանքից ազատիր»:

Այդ խոսքի հետ շունը մեծ

Մոխրի տակից վեր ցատկեց,

Բռնեց պոչից աղվեսի,

Դե թող հիմա բան ասի:

Ու աղվեսը հազիվհազ,

Թողած պոչը թավամազ,

Փրկեց իրեն փորձանքից,

Այ, քեզ մի դաս մեր կյանքից:

 

Հենրիկ Սևան