Հղիության արհեստական ընդհատման սահմանափակումների դրական ու բացասական կողմերը. Քննարկում են մասնագետները. Panorama.am

Լուրեր

Եթե մենք փորձենք կնոջը ծանոթացնել իր արգանդում զարգացող պտղի հետ, մայրը ճանաչի նրան որպես անհատ, ապա կարծում եմ, շատերը հետ կկանգնեն հղիության արհեստական ընդհատման մտքից: Կինը երբեք չի սպանում իր երեխային: Կինը հեշտ ընդհատում է իր հղիությունը, երբ դեռ չի տեսել պտղին: «Հղիության՝ սեռով պայմանավորված ընդհատումն

Եթե մենք փորձենք կնոջը ծանոթացնել իր արգանդում զարգացող պտղի հետ, մայրը ճանաչի նրան որպես անհատ, ապա կարծում եմ, շատերը հետ կկանգնեն հղիության արհեստական ընդհատման մտքից: Կինը երբեք չի սպանում իր երեխային: Կինը հեշտ ընդհատում է իր հղիությունը, երբ դեռ չի տեսել պտղին: «Հղիության՝ սեռով պայմանավորված ընդհատումն

օրենքով կարգելվի. ի՞նչպես կկիրառվի օրենքը» թեմայով քննարկման ժամանակ նման տեսակետ հայտնեց ՀՀ Առողջապահության նախարարության մայրական և վերարտադրողական առողջության պահպանման բաժնի պետ Գայանե Ավագյանը: Այս մասին գրում է Panorama.am-ը:

«Մենք փորձելու ենք ուլտրաձայնային հետազոտության կաբինետների բժիշկների հետ իրականացնել որոշակի կրթական ծրագրեր, որպեսզի նրանք կարողանան իրենց գործով, խոսքով կանանց հետ պահել աբորտներից, որովհետև մեզ խիստ պետք է ծնելիության մակարդակի բարձրացում, պետք է կնոջ առողջության պահպանումը»,-ասաց նախարարության ներկայացուցիչը:

Հիշեցնենք, որ կառավարության հուլիսի 2-ին կայացած նիստում գործադիրը հավանություն է տվել «Մարդու վերարտադրողական առողջության և վերարտադրողական իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին» և «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթին: Ըստ պաշտոնական տեղեկատվության, առաջարկվող փոփոխություններով նախատեսվում է սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումների արգելքը ամրագրել օրենքով, ինչպես նաև սահմանել օրենսդրական լրացուցիչ կարգավորումներ և մեխանիզմներ: 

Գ. Ավագյանը մանրամասնեց, նախագծով սահմանվում է, որ հղիության արհեստական ընդհատման համար կինը պետք է գրավոր դիմում ներկայացնի: Հղիությունն ընդհատել ցանկացող կնոջը տրվում է 3 օր՝ սպասման ժամանակահատված: Արգելվում է սեռով պայմանավորված հղիության արհեստական ընդհատումը. «Հարցի հիմնախնդրի կարևորությունն ընկալվեց ամենաբարձր մակարդակով: Վարչապետի հանձնարարականով երկամյա ծրագիր է մշակվել, իրականացվելու են իրազեկման աշխատանքներ, աղջկա դերի բարձրացումը և այլն: Մեր կոչը պետք է լինի ծնելիության խթանումը»:

ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի գործադիր ներկայացուցիչԳարիկ Հայրապետյանը նախ տվյալներ ներկայացրեց. սեռային անհապատասխանության ցուցանիշով Հայաստանը երրորդ երկիրն է՝ Չինաստանից ու Ադրբեջանից հետո, ապա ուրախություն հայտնեց, որ երեք տարիների աշխատանքն արդյունքներ է տալիս. «Կան երկրներ, որտեղ խնդրի բացահայտումից հստակ գործողությունների անցումը տևում է 15 տարի, ես շատ ուրախ եմ, որ Հայաստանում այն տևեց երեք տարի: Ուրախալի փաստ է, շնորհակալություն նաև առողջապահության նախարարությանը»:

Գործադիրի կողմից հավանության արժանացած նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է. «2011 թվականի դրությամբ սեռային հարաբերակցության ցուցանիշը կազմել է 114 տղա նորածին՝ յուրաքանչյուր 100 աղջիկ նորածինների հաշվով։ Այս ցուցանիշով Հայաստանը հայտնվել է սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատման վատագույն ցուցանիշներ ունեցող երկրների շարքում (Չինաստան, Հնդկաստան, Ադրբեջան, Ալբանիա): Ծնունդների նման սեռային հարաբերակցության հետագա շարունակման դեպքում կանխատեսվում է գենդերային խզում, որի արդյունքում մինչև 2060 թվականը չեն ծնվի 92932 աղջիկներ, ինչն էլ իր հերթին կբերի ծնունդների թվի առավել կրճատման, և որպես հետևանք բնակչության թվաքանակի նվազման»:

Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի հետազոտությունների և զարգացման բաժնի ղեկավար Վահան Ասատրյանն էլ քննարկման ժամանակ խոսեց վտանգների ու ռիսկերի մասին. «Աշխարհի փորձը ցույց է տվել, որ ցանկացած առիթով հղիության արհեստական ընդհատումների ազատական կարգավորումը հստակեցնելու փորձ կատարելը սովորաբար ուղեկցվում է անհարկի սահմանափակումների վտանգով, ինչն էլ կարող է բերել մայրական մահացության ցուցանիշի ավելացմանը: Աշխարհում 80-ից ավելի երկրներում աբորտների վերաբերյալ օրենսդրությունը համարվում է ազատական, իսկ վերարտադրողական տարիքի կանանց 60 տոկոսն ապրում է հենց այդ երկրներում: Այդ երկրների թվում է նաև Հայաստանը: Օրինագիծը քանի դեռ գտնվում է քննարկումների փուլում, պետք է հնարավորություն չտրվի, որ էական սահմանափակումներ մտցվեն»:

Ասատրյանի խոսքով, ռադիկալ սահմանփակումները երբեք էլ չեն բերել աբորտների թվի նվազման, ընդհակառակը դրանից նվազել է անվտանգ աբորտնրի թիվը:

Նշենք, որ օրինագծով առաջարկվող փոփոխությունները հստակ ահմանում են, թե ի՞նչ ժամկետում, ո՞ր դեպքում կարելի է դիմել հղիության արհեստական ընդհատման, սահմանվում են նաև հղիության արհեստական ընդհատումից առաջ և հետո բժշկի անելիքները: Դրանք չանելու դեպքում բժիշկներին տուգանքներ են սպառնում: Օրինակ, սահմանվում է, որ ընդհատման բժշկական միջամտությունը իրականացնելուց անմիջապես առաջ բժիշկը պարտավոր է կնոջը տրամադրել անվճար խորհրդատվություն ընդհատման հնարավոր բացասական հետևանքների վերաբերյալ: Եթե բժիշկը դա չի անում, ապա ըստ առաջարկվող փոփոխությունների, առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի քառասնապատիկից հիսնաապատիկի չափով:

Նախատեսվում է պատասխանատվություն հետևյալ դեպքերում.

բժշկի կողմից հղիության արհեստական ընդհատումից առաջ կնոջը հղիության արհեստական ընդհատման հնարավոր բացասական հետևանքների վերաբերյալ անվճար խորհրդատվություն չտրամադրելը կամ խորհրդատվություն տրամադրելու մասին բժշկական փաստաթղթերում գրառումներ չկատարելն առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի 40-ապատիկից 50-ապատիկի չափով:

բժշկի կողմից հղիության արհեստական ընդհատումից (աբորտ) անմիջապես հետո կնոջը անցանկալի հղիությունից պաշտպանվելու միջոցների ընտրության վերաբերյալ անվճար բժշկասոցիալական խորհրդատվություն չտրամադրելը կամ խորհրդատվություն տրամադրելու մասին բժշկական փաստաթղթերում գրառումներ չկատարելը առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի 40-ապատիկից 50-ապատիկի չափով:

բժշկի կողմից հղիության արհեստական ընդհատման բժշկական միջամտությունից անմիջապեսառաջ հղի կնոջը հղիության արհեստական ընդհատման վերաբերյալ վերջնական որոշում կայացնելու օրենքով նախատեսված ժամանակահատված չտրամադրելն առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի 80-ապատիկից 100-ապատիկի չափով:


Ներկա փուլում սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումը արգելող հստակ օրենսդրական կարգավորումներ ՀՀ-ում չի գործում: Հավանության արժանացած նախագծում նշվում է, որ հարցի հետագա չկարգավորումը ՀՀ համար լի է ժողովրդագրական սպառնալիքներով և կանանց նկատմամբ խտրականության դրսևորման խորացմամբ: Նախագիծը իրավական ուժ ստանալու դեպքում առողջապահության ոլորտի պատասխանատուներն ակնկալում են օրենսդրական լրացուցիչ կարգավորումների և մեխանիզմների սահմանմամբ և դրանց կիրառմամբ կանխարգելել հղիության չհիմնավորված արհեստական ընդհատումները:

Աղբյուր` Panorama.am

Գովազդ