10-12 ամսական երեխայի սնունդը․ ի՞նչ կարելի է տալ և ինչի՞ց խուսափել

Կյանքի առաջին վեց ամիսներին երեխայի հիմնական սնունդը մայրական կաթն է կամ մանկական կաթնախառնուրդը։ Մոտ 6 ամսականից երեխայի սննդակարգում աստիճանաբար ավելանում է հավելյալ սնունդը։

10-12 ամսականում փոքրիկն արդեն կարող է ուտել տարբեր սննդային խմբերի մթերքներ՝ բանջարեղեն, միրգ, ձավարեղեն, միս, ձուկ, ձու և որոշ կաթնամթերք։ Այս շրջանում կարևոր է սննդի բազմազանությունն ու երեխայի տարիքին համապատասխան խտությունը։

Կաթնամթերք

Յոգուրտը կարելի է երեխային առաջարկել մոտ 6 ամսականից։ Նախընտրելի է պաստերիզացված և առանց շաքարի յոգուրտը։

Կաթնաշոռը և պանիրը նույնպես կարող են ներառվել 10-12 ամսական երեխայի սննդակարգում։ Պանիրը ցանկալի է ընտրել պաստերիզացված և հնարավորինս քիչ աղով։ Կաթնաշոռը կարելի է մատուցել փափուկ վիճակում կամ խառնել այլ մթերքների հետ։

Կովի կաթը որպես հիմնական ըմպելիք երեխային առաջարկվում է 12 ամսականից։ Մինչև այդ տարիքը երեխայի հիմնական կաթնային սնունդը պետք է շարունակի մնալ մայրական կաթը կամ մանկական կաթնախառնուրդը։

Եթե մայրը և երեխան ցանկանում են, կրծքով կերակրումը կարելի է շարունակել նաև հավելյալ սննդի ներմուծումից հետո։ ԱՀԿ-ն խորհուրդ է տալիս շարունակել կրծքով կերակրումը մինչև 2 տարեկան և ավելի։

Շիլաներ և ձավարեղեն

Հնդկաձավարը, վարսակը, բրինձը և եգիպտացորենի շիլան կարող են լինել 10-12 ամսական երեխայի սննդակարգի մաս։ Ցանկալի է տարբեր ձավարեղեններ հերթափոխել՝ ապահովելով բազմազան սննդակարգ։

Վարսակը և գլուտեն պարունակող այլ հացահատիկները կարելի է ներառել երեխայի սննդակարգում։ Եթե որևէ մթերքից երեխայի մոտ առաջանում է ցան, այտուց, փսխում կամ շնչառության դժվարություն, պետք է դիմել մանկաբույժի։

Բրինձը նույնպես կարելի է տալ, սակայն ցանկալի է այն հերթափոխել այլ ձավարեղենների հետ և չսահմանափակվել միայն բրնձի շիլայով։ CDC-ն խորհուրդ է տալիս երեխայի սննդակարգում ներառել տարբեր հացահատիկներ, ոչ միայն բրինձ։

Մակարոնեղենը նույնպես կարելի է առաջարկել 10-12 ամսականում՝ լավ եփված, փափուկ և երեխայի համար անվտանգ չափաբաժնով։ Ամբողջական հացահատիկից պատրաստված մակարոնեղենը ևս կարող է լինել լավ տարբերակ։

Ուրիշ ի՞նչ կարելի է տալ

Այս տարիքում երեխայի սննդակարգում ցանկալի է ներառել նաև՝

  • միս և թռչնամիս,

  • ձուկ՝ առանց ոսկորների,

  • ձու,

  • լոբազգիներ,

  • բանջարեղեն,

  • մրգեր,

  • տարբեր ձավարեղեններ,

  • պաստերիզացված յոգուրտ, կաթնաշոռ և պանիր։

9-11 ամսականում երեխաներին սովորաբար առաջարկվում է օրական 3-4 հիմնական սնունդ՝ երեխայի ախորժակին համապատասխան։ Սնունդը պետք է աստիճանաբար դառնալ ավելի խիտ և բազմազան, իսկ 8 ամսականից հետո երեխաների մեծ մասը կարող է ուտել նաև փափուկ «մատիկային» սնունդ։

Կարևոր է խուսափել խեղդվելու վտանգ ներկայացնող սննդի ձևերից․ օրինակ՝ ամբողջական խաղողից, հում կոշտ գազարից և այլ կոշտ կամ կլոր կտորներից։ Երեխային ուտելու ընթացքում միշտ պետք է վերահսկել։

Ի՞նչ չի կարելի տալ

Խորհուրդ չի տրվում մինչև 12 ամսական տալ մեղր, քանի որ այն կարող է առաջացնել մանկական բոտուլիզմ։

Պետք է խուսափել նաև շաքարից և աղից, ինչպես նաև բացառել քաղցր ըմպելիքներն ու վերամշակված մթերքը

Խեղդվելու վտանգի պատճառով չի կարելի երեխային տալ ամբողջական ընկուզեղեն, ամբողջական խաղող, հում կոշտ բանջարեղենի կտորներ կամ, առհասարակ, սննդի չոր ու մեծ կտորներ։ 

Աղբյուրներ՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն, ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոններ, Ամերիկյան մանկաբուժության ակադեմիա