«Իմ փոքրիկ»-ը զրուցել է մանկաբարձ-գինեկոլոգ Աննա Տողրամաջյանի հետ: 

Ո՞րն է կեսարյան հատման էությունը, և ո՞ր դեպքերում է այն կատարվում:

Կեսարյան հատումը մանկաբարձական բնույթի վիրահատական միջամտություն է, որի ընթացքում պտուղն արգանդից դուրս է բերվում արգանդի պատերի վրա կատարված կտրվածքների միջով:  Ցուցումները բաժանվում են երկու մասի` ցուցումներ մոր կողմից և պտղի կողմից:  Դրանք բաժանվում են նաև բացարձակի և հարաբերականի: Բացարձակ ցուցումներն են հղիի և երեխայի կյանքի համար վտանգավոր մանկաբարձական խնդիրները: Հարաբերական ցուցումներն այն իրավիճակներն են, երբ բնական ճանապարհով ծննդալուծման հնարավորությունը չի բացառվում, սակայն այդ եղանակով հղիի կամ պտղի համար բարդությունների վտանգն ավելի մեծ է, քան կեսարյան հատման դեպքում: Օրինակ` ժամկետանց հղիություն, խոշոր պտուղ, արգանդի սպի, կոնքային առաջադրություն և այլն: Կեսարյան հատումը կարող է լինել պլանային, եթե հղիի մոտ առկա է հղիության բարդությունների բարձր ռիսկ: Այլ դեպքում կեսարյան հատման անհրաժեշտության հարցը կարող է մինչև ծննդաբերության սկսվելը մնալ անորոշ: Անհետաձգելի ցուցմամբ կեսարյան հատումն առաջանում է, եթե անհրաժեշտ է երեխային շատ արագ դուրս հանել հղիի արգանդից: 

 

Արդյո՞ք ռիսկային է կեսարյան հատումը: Ինչպե՞ս է ընթանում հետվիրահատական վերականգնողական շրջանը և որքա՞ն է տևում:

Ամեն դեպքում կեսարյան հատումը վիրահատական միջամտություն է, որը կարող է որոշակի բարդություններ ունենալ: Հետվիրահատական շրջանը հեշտ է ընթանում, եթե ծննդկանը վարում է ակտիվ գործունեություն: Ակտիվ լինելը չի նշանակում ծանրություն բարձրացնել կամ սեռական ակտ ունենալ: Պարզապես մեկ օր անց մայրիկը կարող է քայլել ու հոգ տանել սեփական կարիքների մասին: Դա հետվիրահատական ընթացքը որոշակիորեն թեթևացնում է և բարդությունների ի հայտ գալու հավանականությունը մոտեցնում նվազագույնի: Վերականգնողական շրջանն անհատական  է, սակայն ամենից դժվարն առաջին օրն է: Դրանից հետո դիտվում է ինքնազգացողության լավացում և վիճակի բարելավում, կարելի է անցնել հիգիենիկ միջոցառումների իրականացմանը: 

Կարերը սովորաբար քանդվում են 3-7-րդ օրերին՝ կախված իրավիճակից: Հարկավոր է լինել հետևողական: Օրգանիզմը վերջնականորեն վերականգնվում է վեց շաբաթ անց: Սոնոգրաֆիա կատարելուց և ընդհանուր զննում անցկացնելուց հետո արդեն մայրիկին թույլ է տրվում վերադառնալ նախկին առօրյային ու վարել սեռական կյանք: 

 

Կեսարյան հատումից հետո մայրիկն առաջին հերթին ցանկանում է ազատվել կախված որովայնից: Արդյո՞ք դա հնարավոր է անել առողջ սննդակարգի և ֆիզիկական վարժությունների միջոցով:

Նկատենք, որ շատ մայրիկներ մտածում են՝ միայն կեսարյան հատումից հետո է կախված որովայն առաջանում, բնական ճանապարհով ծննդաբերության դեպքում ոչինչ չի լինում: Նման կարծիքները գիտական հիմնավորում չունեն, երկուսի դեպքում էլ խնդիրը կարող է ծագել: Սննդակարգով և ֆիզիկական վարժություններով կարելի է այն լուծել, բայց պետք է չմոռանալ հատուկ վարժությունների գոյության և հետծննդաբերական շրջանում գտնվելու մասին: Ճիշտ սննդակարգն էլ չպետք է շփոթել դիետաների հետ:          

 

Ի՞նչ կասեք կեսարյան հատումից հետո մնացող սպիների մասին: Շտկել հնարավո՞ր է:

Արդի բժշկությունը տալիս է սպիերի «նորոգման» հնարավորությունը: Սկզբում դրվում է ներմաշկային կար ներծծվող թելերի օգնությամբ, ինչի արդյունքում սպին արդեն իսկ գեղեցիկ տեսք է ընդունում: Կորեկցիան կարելի է  իրականացնել CO2 ֆրակցիոն լազերի օգնությամբ:       

 

Ի՞նչ է արվում այն դեպքում, երբ կինը վախենում է ծննդաբերությունից և ցանկանում երեխային ունենալ կեսարյան հատման միջոցով՝  չնայած ցուցման բացակայությանը:

Մեզ մոտ կեսարյան հատում չի կատարվում՝ հիմնվելով կնոջ ցանկության վրա: Եթե չկա ցուցում, ապա պետք է տրամադրվել՝ լինելու է բնական ճանապարհով ծննդալուծում, և վախենալ հարկավոր չէ:          

 

Կեսարյան հատումից հետո որքա՞ն ժամանակ անց կարելի է մտածել նոր հղիության մասին:

Ցանկալի է երկու տարի հետո միայն մտածել երեխա ունենալու մասին և զուգահեռ  ուշադրություն դարձնել սպիի վիճակին:

 

 

 

Հեղինակ՝ Լուիզա Աբրահամյան

 

 

Հաճախ կրծքով կերակրող մայրիկները, հիմնվելով ենթադրությունների վրա, որոշում են դեղերի տեսքով վիտամիններ ընդունել: Նրանք այդպիսով փորձում են էներգիա ստանալ և վերականգնել ուժերը: Արդյո՞ք ճիշտ է նմանատիպ գործելակերպը: Կրծքով կերակրման խորհրդատու, մասնագետ Անուշ Սաքանյանի պնդմամբ՝ հարկավոր է չմոռանալ կողմնային ազդեցությունների մասին: Նա «Իմ փոքրիկ»-ին ներկայացրել է ցուցումները և  հակացուցումները:  

Երեխայի ծնունդը մայրիկի մոտ առաջացնում է հույզերի մի մեծ տարափ, որի կառավարման ղեկը միշտ չէ, որ նրա ձեռքում է: «Ուրախությանը միգուցե փոխարինի անկարողության զգացումը և հակառակը: Այդ հարցում վճռական դեր են խաղում ինչպես մայրիկի տարիքն ու անձնային որակները, պատկերացումները գործողությունների հերթականության և ապագայի, փոքրիկի ու իր խնամքի մասին, այնպես էլ՝ զուգընկերոջ կամ հարազատների հետ ունեցած հարաբերությունները, նրանց վերաբերմունքը»,-ասում է «Ժեստ» հոգեբանական կենտրոնի հոգեբան Անի Ապիտոնյանը:

 

Հետծննդաբերական դեպրեսիան՝ անկոչ հյուր

«Պատրա՞ստ եմ մայրանալուն, թե՞ ոչ»,  «Ունե՞մ վախեր», «Կկարողանա՞մ հաղթահարել». երբ կինն անվերջ երկմտանքների մեջ է, չի բարձրաձայնում իրեն հուզող հարցերի մասին և չգիտի ինչպես վարվել, կա հետծննդաբերական դեպրեսիայի առաջացման վտանգ: Հետծննդաբերական դեպրեսիայի նախանշաններից են հանդիսանում մայրիկի հետաքրքրության կորուստը շրջապատի հանդեպ, երեխային դժկամությամբ կերակրելը, սնունդ չընդունելը կամ չցանկանալն ամուսնուն տեսնել, հուզվելն ու արտասվելը: Նկատվում են տրամադրության ու շփման խանգարումներ, վարքային  փոփոխություններ: Փոխվում է նրա վարվելաձևը և՛ փոքրիկի, և՛ ընտանիքի անդամների նկատմամբ: Ուստի նախանշաններ տեսնելու դեպքում հարկավոր է մայրիկին ուղեկցել հոգեբանի մոտ: Շատ դեպքերում ընդամենը հարկ է լինում  կարգավորել նրա ռեժիմն ու դասավորել մտքերը:

 

Ի՞նչն օգտակար կլինի մայրիկին

 

Անի Ապիտոնյանը նշում է, որ խնդիրների ծագումը կանխել հնարավոր է, եթե գործեն խելացի ու տրամաբանորեն: Նախ՝

. Մայրիկը պետք է այցելի բժշկի հայրիկի հետ

Համատեղ այցելության ժամանակ հայրիկն ինքնըստինքյան ընդգրկվում է պրոֆիլակտիկ աշխատանքների մեջ: Զույգը միասին սկսում է ծրագրել, պլանավորել հետագան, ստանում է անհրաժեշտ ու օգտակար տեղեկատվություն: Մայրիկը զգում է, որ իր ձեռքն ամուր բռնել են, ինքը մենակ չէ, և տագնապն աստիճանաբար թուլանում է:

. Կատարի ժամանակի բաժանում

Մայրիկը կարող է թղթի վրա գրել կամ սխեմայի միջոցով պատկերել իր օրվա գրաֆիկը, այնուհետ խնդրել ընտանիքի անդամներին, որ մեկ-երկու ժամ օգնեն իրեն երեխայի հարցում: Մինչ հարազատները հոգ կտանեն փոքրիկի մասին, մայրիկը կհասցնի հանգստանալ: Միգուցե նա ցանկանա քնել, երաժշտություն լսել, քայլել կամ ընկերուհիների հետ սրճարան գնալ:

. Չմոռանա, որ մայր լինելուց բացի նաև կին է

Ամբողջովին մայրությանը տրվելն ու սիրելի տղամարդու մասին մոռանալը կարող են հանգեցնել ընտանիքում որոշակի տարաձայնությունների, հիասթափության ու անտարբերության առաջ գալուն: Վեճերից խուսափելու համար հարկավոր է միմյանց հետ շարունակել այն հետաքրքիր զբաղմունքները, որոնք առկա էին մինչ փոքրիկի ծնունդը կամ ձեռք բերել նորերը, որևէ տեղ գնալ ու ժամանակ անցկացնել: Նախկին բալանսը հնարավոր կլինի վերականգնել միայն հայրիկի ու մայրիկի համատեղ ջանքերի ներդրման միջոցով:

 

Հեղինակ՝ Լուիզա Աբրահամյան

Այլ հոդվածներ …

Գովազդ