Յուրաքանչյուր երեխա զարգանում է իր տեմպով, և խոսքի զարգացման մեջ որոշ տարբերություններ լիովին բնական են։ Սակայն կան տարիքային կարևոր փուլեր, որոնց ընթացքում երեխաները սովորաբար ձեռք են բերում որոշակի խոսքային և հաղորդակցական հմտություններ։
Եթե դրանք չեն ձևավորվում կամ երեխան կորցնում է արդեն ձեռք բերած հմտությունները, արժե դիմել մասնագետի։
Խոսքի զարգացման դժվարությունների պատճառները տարբեր են։ Դրանք կարող են կապված լինել լսողության, խոսքի կամ լեզվի զարգացման առանձնահատկությունների, ինչպես նաև երեխայի ընդհանուր զարգացման այլ գործոնների հետ։
Ի՞նչ է սովորաբար կարողանում երեխան
1.5 տարեկան
Երեխաների մեծ մասը փորձում է ասել առնվազն 3 բառ՝ «մամա»-ից և «պապա»-ից բացի։ Նրանք նաև կարողանում են կատարել մեկ պարզ հրահանգ՝ առանց ժեստի օգնության։
Եթե 18 ամսական երեխան գրեթե չի օգտագործում բառեր կամ դժվարությամբ է հասկանում իրեն ուղղված պարզ խոսքը, արժե այդ մասին խոսել մանկաբույժի հետ։
2 տարեկանում
Այս տարիքում երեխաների մեծ մասը կարողանում է երկու բառ միացնել, օրինակ՝ «մամա՛, արի», «էլի կաթ»։ Նաև կարողանում է հասկանալ պարզ հարցեր և խնդրանքներ, օրինակ՝ մատնացույց անել նկարում պատկերված առարկան կամ մարմնի որևէ մասը։
Եթե երեխան դեռ չի միացնում բառերը, դժվարությամբ է հասկանում իրեն ուղղված խոսքը կամ հիմնականում հաղորդակցվում է միայն ժեստերով, անհրաժեշտ է խորհրդակցել մասնագետի հետ։
3 տարեկանում
Երեխաների մեծ մասը կարողանում է մասնակցել պարզ երկխոսության, հարցեր տալ և պատասխանել հարցերին։ Նրա խոսքը սովորաբար մեծ մասամբ հասկանալի է շրջապատի մարդկանց համար։
Հատկապես կարևոր նշան է արդեն ձեռք բերած հմտությունների կորուստը
Եթե երեխան նախկինում օգտագործում էր որոշ բառեր կամ ուներ հաղորդակցային այլ հմտություններ, իսկ հետո դադարել է դրանք օգտագործել, պետք չէ պարզապես սպասել, որ ամեն ինչ ինքնուրույն կվերականգնվի։ Որոշ երեխաների մոտ 15-24 ամսականում կարող է նկատվել լեզվական հմտությունների հետընթաց։
Արդեն ձեռք բերած հմտությունների կորուստը պատճառ է, որ մասնագետը սկսի աշխատանքը։
Աղբյուրը՝ ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոններ, Ամերիկյան մանկաբուժության ակադեմիա, Ամերիկյան խոսք-լեզու-լսողության ասոցիացիա
