12–18 ամսական․ ո՞ր հմտություններին հետևել
Ե՞րբ պիտի փոքրիկն անի առաջին քայլերը, սկսի ինքնուրույն ուտել կամ մատիտով խզբզել։ Երեխաները նույն հմտությունները միշտ չէ, որ ձեռք են բերում միաժամանակ։ Բայց կարևոր է հետևել նրանց առաջընթացին և նկատած դժվարությունները քննարկել մանկաբույժի հետ։
Տարիքային ուղենիշներն օգնում են կողմնորոշվել, ոչ թե ինքնուրույն ախտորոշում դնել։ Օրինակ՝ ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների՝ CDC-ի ցանկերում ներառված են այն հմտությունները, որոնք տվյալ տարիքում ունեն երեխաների առնվազն 75 տոկոսը։ Որևէ հմտության բացակայությունը մասնագետի հետ քննարկելու առիթ է, բայց ինքնին դեռ չի նշանակում զարգացման խանգարում։
12 ամսական․ հենարանից բռնած կանգնել և տեղաշարժվել
Այս տարիքում փոքրիկը սովորաբար կարողանում է կահույքից կամ այլ հենարանից բռնելով ոտքի կանգնել և բռնված տեղաշարժվել։ Ձեռքերի շարժումներն էլ ավելի ճշգրիտ են դառնում․ նա կարողանում է բութ մատի ու ցուցամատի օգնությամբ վերցնել փոքր առարկաներ, դրանք դնել տարայի մեջ և հանել։ Առաջին ծննդյան օրը դեռ ինքնուրույն չքայլելը պարտադիր չէ, որ զարգացման հապաղման նշան լինի։
Սակայն եթե երեխան չի կարողանում կանգնել նույնիսկ հենվելով կամ շարժվելիս մարմնի մի կողմն ակնհայտորեն քիչ է օգտագործում, այդ մասին պետք է տեղեկացնել մանկաբույժին։
15 ամսական․ առաջին ինքնուրույն քայլերն ու մատներով ուտելը
CDC-ի ուղենիշներով՝ այս տարիքում երեխաների մեծ մասն արդեն առանց հենվելու մի քանի քայլ է անում և մատներով սնունդ վերցնելով՝ ուտում։ Փոքրիկը սովորաբար նաև կարողանում է առնվազն երկու խորանարդիկ դնել իրար վրա։
Եթե երեխան դեռ ինքնուրույն քայլեր չի անում կամ դժվարանում է մատներով սնունդ վերցնել և ուտել, քննարկեք դա մանկաբույժի հետ։ Մտահոգության դեպքում պետք չէ պարտադիր սպասել մինչև 18 ամսականը։
18 ամսական․ ինքնուրույն քայլել, խզբզել և գդալ օգտագործել փորձել
Այս տարիքում երեխաների մեծ մասն արդեն քայլում է՝ առանց որևէ մեկից կամ որևէ առարկայից բռնվելու։ Փոքրիկը կարողանում է խզբզել, խմել բաժակից՝ երբեմն հեղուկը թափելով, և փորձում է գդալ օգտագործել։ Այս տարիքի ուղենիշներից է նաև աթոռի կամ բազմոցի վրա առանց օգնության բարձրանալն ու իջնելը։
Եթե 18 ամսականում երեխան դեռ ինքնուրույն չի քայլում, դիմեք մանկաբույժի՝ զարգացումը գնահատման համար։ Նույնը վերաբերում է նաև մյուս հմտությունների բացակայությանը․ բժշկին պատմեք՝ ինչ է երեխան կարողանում անել և ինչն է դժվարությամբ ստացվում։
Ո՞ր դեպքում չպետք է սպասել
Եթե երեխան կորցրել է նախկինում ունեցած որևէ հմտություն, օրինակ՝ այլևս չի կարողանում կատարել մի շարժում, որը նախկինում անում էր, առանց հետաձգելու տեղեկացրեք բժշկին։ Խորհրդակցելու համար պարտադիր չէ սպասել հերթական տարիքային սահմանին կամ մի քանի նշանի միաժամանակ ի հայտ գալուն․ ծնողի մտահոգությունն արդեն բավարար պատճառ է զարգացման մասին խոսելու համար։
Նյութը տեղեկատվական է և չի փոխարինում մանկաբույժի անհատական գնահատմանը։
