Երեխայի յուրաքանչյուր ցանկությանը համաձայնելը կամ, հակառակը, ամեն ինչ արգելելը չի օգնում նրան սովորել սահմաններ։ Երեխային պետք են հստակ, կանխատեսելի և տարիքին համապատասխան կանոններ, բայց նաև՝ ծնողի հանգիստ և հետևողական վերաբերմունքը։
1. Հստակ ասեք՝ ինչն է թույլատրելի, ինչը՝ ոչ
Կանոնը պետք է լինի պարզ և հասկանալի։ Օրինակ՝ «Խաղալիքները չենք նետում» կամ «Քնելուց առաջ հեռախոս չենք օգտագործում»։
Փորձեք քիչ կանոններ ունենալ, բայց հետևողականորեն պահպանել դրանք։
2. Մի փոխեք ձեր որոշումը միայն երեխայի լացի պատճառով
Եթե ամեն անգամ «ոչ»-ից հետո երկար լացելու արդյունքում երեխան ստանում է ուզածը, նա կարող է սովորել, որ այդ վարքը արդյունավետ է։
Սակայն դա չի նշանակում, որ պետք է անտեսել երեխային։ Կարող եք հանգիստ ասել․ «Գիտեմ, որ շատ ես ուզում, բայց այսօր չենք գնելու»։
3. Տվեք ընտրության հնարավորություն
Երբ հնարավոր է, երեխային տվեք երկու ընդունելի տարբերակ։ Օրինակ՝ «Կարմիր շապիկն ես հագնո՞ւմ, թե՞ կապույտը»։
Այսպես երեխան զգում է, որ իր կարծիքը կարևոր է, միաժամանակ սահմանը մնում է ծնողի կողմից։
4. Նախապես պայմանավորվեք
Խանութ գնալուց, հյուր գնալուց կամ խաղը դադարեցնելուց առաջ երեխային ասեք՝ ինչ է լինելու։
Օրինակ՝ «Խանութ ենք մտնելու և մեկ բան ենք ընտրելու» կամ «Եվս հինգ րոպե խաղում ենք, հետո հավաքում ենք խաղալիքները»։
Նախապես տրված տեղեկությունը հաճախ օգնում է կանխել կոնֆլիկտները։
5. Հիստերիայի պահին մի փորձեք երկար բացատրել
Երբ երեխան ուժեղ հուզված է, երկար բացատրությունները սովորաբար չեն օգնում։ Նախ ապահովեք, որ նա անվտանգ է, խոսեք հանգիստ և տվեք ժամանակ, որ հանդարտվի։
Երբ արդեն հանգստացել է, կարող եք քննարկել տեղի ունեցածը և խոսել այլ կերպ արձագանքելու մասին։
6. Գովեք ցանկալի վարքը
Մի կենտրոնացեք միայն այն պահերի վրա, երբ երեխան սխալ է վարվում։ Երբ նա սպասում է, կիսվում է, հավաքում է խաղալիքները կամ հետևում է պայմանավորվածությանը, նկատեք դա և կոնկրետ գովեք։
Օրինակ՝ «Դու խաղալիքներդ հավաքեցիր առանց հիշեցնելու․ շատ լավ ստացվեց»։
7. Սահմանները պահեք հանգիստ և հետևողական
Երեխային պետք չէ վախեցնել կամ նվաստացնել, որպեսզի նա հետևի կանոններին։ Բղավելը, ամոթանք տալը կամ ֆիզիկական պատիժը արդյունավետ դաստիարակության միջոցներ չեն։
Ծնողի հանգիստ, հետևողական և հարգալից վերաբերմունքը երեխային օգնում է աստիճանաբար սովորել ինքնակարգավորում և հասկանալ սահմանները։
Կարևոր է․ երեխայի լացը, բողոքը կամ զայրույթը ինքնին «երես առնելու» նշան չեն։ Փոքր երեխաները դեռ սովորում են կառավարել իրենց զգացմունքները։ Ծնողի խնդիրն է միաժամանակ ընդունել երեխայի զգացմունքը և պահպանել անհրաժեշտ սահմանը։
Աղբյուրներ՝ Ամերիկյան մանկաբուժության ակադեմիա, ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոններ, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն
