Ջրծաղիկ․ ինչ պետք է իմանան ծնողները

Ինչպե՞ս է փոխանցվում ջրծաղիկը

Վիրուսը փոխանցվում է վարակված մարդու հետ սերտ շփման, շնչառական արտազատուկների և բշտիկների հեղուկի հետ անմիջական շփման միջոցով։ Երեխան վարակիչ է դառնում ցանի առաջացումից 1–2 օր առաջ և շարունակում է վարակիչ մնալ մինչև բոլոր բշտիկների կեղևակալումը։ Վարակվելուց հետո ախտանիշները սովորաբար ի հայտ են գալիս մոտ 10–21 օր անց։ 

Ջրծաղկի հիմնական ախտանիշները

Հիվանդությունը կարող է սկսվել ջերմությամբ, թուլությամբ, ախորժակի անկումով և գլխացավով։ Այնուհետև առաջանում է հիվանդությանը բնորոշ՝ ուժեղ քոր առաջացնող ցան, որը վերածվում է հեղուկով լցված բշտիկների, իսկ հետո՝ կեղևների։ Ցանը հաճախ առաջինը հայտնվում է կրծքին, մեջքին և դեմքին, ապա տարածվում մարմնի այլ հատվածներ։ 

Առողջ երեխաների մոտ ջերմությունը հաճախ չափավոր է, իսկ հիվանդության ակտիվ փուլը սովորաբար տևում է մոտ 4–7 օր։ Բոլոր բշտիկների կեղևակալումը կարող է պահանջել մոտ մեկ շաբաթ։

Բուժում

Երեխաների մեծ մասի դեպքում բուժումն ուղղված է ախտանիշները մեղմելուն։

Կարևոր է՝

• ապահովել բավարար հեղուկի ընդունում,
• փորձել նվազեցնել քորը և կանխել բշտիկների քերծումը,
• կարճ պահել երեխայի եղունգները և հետևել մաշկի մաքրությանը,
• ջերմության դեպքում օգտագործել միայն տարիքին համապատասխան և բժշկի կողմից թույլատրելի դեղամիջոցներ։

Ջրծաղիկով հիվանդ երեխային ասպիրին չի կարելի տալ, քանի որ այն կապված է Ռեյի համախտանիշի վտանգի հետ։ ԱՄՆ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը (CDC) նաև նշում է, որ հնարավորության դեպքում խորհուրդ է տրվում խուսափել իբուպրոֆենից, քանի որ այն կապված է ծանր բակտերիալ մաշկային վարակների ռիսկի հետ։ Ջերմության դեպքում սովորաբար նախընտրելի է պարացետամոլը՝ երեխայի տարիքին և քաշին համապատասխան դեղաչափով։ 

Հակահիստամինային դեղերը կամ քորը մեղմող միջոցները պետք է կիրառել մանկաբույժի խորհրդով, հատկապես փոքր երեխաների դեպքում։

Կանխարգելում

Ջրծաղկի կանխարգելման արդյունավետ միջոցը պատվաստումն է։ ԱՄՆ CDC-ի ծրագրով պատվաստանյութի առաջին դեղաչափը տրվում է 12–15 ամսականում, երկրորդը՝ 4–6 տարեկանում։ Երկու դեղաչափը զգալիորեն նվազեցնում է հատկապես հիվանդության ծանր ընթացքի վտանգը։ Պատվաստումների ժամանակացույցը կարող է տարբերվել ըստ երկրի, ուստի պետք է առաջնորդվել տվյալ երկրի ազգային օրացույցով և մանկաբույժի խորհրդով։ 

Երբ դիմել բժշկի

Բժշկի հետ կապ հաստատեք, եթե՝

• ջերմությունը տևում է 4 օրից ավելի կամ կրկին բարձրանում է նվազելուց հետո,
• երեխան դժվարությամբ է հեղուկ ընդունում կամ կան ջրազրկման նշաններ,
• բշտիկների շուրջ մաշկը դառնում է շատ կարմիր, ցավոտ, այտուցված կամ առաջանում է թարախ,
• երեխան շատ քնկոտ է, դժվար է արթնանում կամ շփոթված է,
• առաջանում է շնչառության դժվարացում,
• քայլքը դառնում է անկայուն:

Ավելի բարձր ռիսկի խմբում են մինչև մեկ տարեկան երեխաները, դեռահասները, մեծահասակները, հղիները և թուլացած իմունային համակարգ ունեցող մարդիկ։ Նրանց դեպքում ջրծաղիկը կարող է ավելի ծանր ընթացք ունենալ։ 

Ջրծաղիկը երեխաների մեծ մասի մոտ անցնում է առանց լուրջ հետևանքների, սակայն ճիշտ խնամքը և վտանգավոր նշանների ժամանակին նկատելը կարևոր են բարդություններից խուսափելու համար։

Նյութը տեղեկատվական է և չի փոխարինում մանկաբույժի անհատական գնահատմանը։

Աղբյուրը՝ Մանկաբույժների ամերիկյան ակադեմիա, ԱՄՆ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոն (CDC)